لوازم خانگی؛ چالش مردم با نرخ ‌های جدید

تهران- ایرنا- این روزها، اگر گذرتان به بازار لوازم خانگی بیفتد، از تعجب انگشت به دهان می‌مانید. البته که تنوع و محصولات جدید تعجب و تحسین برانگیزند، اما اعجاب بازار امین حضور این رنگارنگی و پیشرفت فناوری در محصولات نیست، بلکه قیمت‌ هاست!‏

 

بالا رفتن قیمت ارز، از طرفی به‌ طور مستقیم روی اجناس خارجی تاثیر گذاشته و قیمت آنها را تا آن بالاها کشانده و از طرف دیگر، به دلیل وابستگی تولیدات داخلی به واردات مواد اولیه، قیمت محصولات داخلی نیز افزایش پیدا کرده است. بالا رفتن قیمت تولیدات داخلی، به جز وابستگی به محصولات و مواد اولیه خارجی، دلیل دومی‌ دارد و آن افزایش تورم است. مجموع این دو دلیل، آهی است کشیده و غمناک که از نهاد مصرف کننده بر می‌آید، به ویژه آنانی که در این غوغای قیمت‌ ها، قصد ازدواج کرده‌اند.

** دختر دارها، نگران جهیزیه
این روزها اگر کسی قصد ازدواج داشته باشد، از آشنا و غریبه، از کوچک و بزرگ حتی از در و دیوار می‌شنود که «حالا چه وقت ازدواج؟» این جمله ظاهرا شوخی، در نهان به موضوعی جدی اشاره دارد: قیمت‎‏‌ها!‏

خانمی‌ میانسال در خیابان امیرکبیر، نزدیک به سه راهی امین حضور به گزارشگر روزنامه می‌گوید: برای تهیه جهیزیه به همراه دخترم به اینجا آمده‌ایم، ولی قیمت‌ها خیلی عوض شده و فکر کنم با مبلغی که در نظر گرفته بودیم، حدود نصف وسایل را بتوانیم بخریم.

وی توضیح می‌دهد: قبل از عید تصمیم به کامل کردن جهیزیه دخترم را داشتم که به دلایلی نشد، حالا قیمت‌ها چنان تغییر کرده که انگار ۱۰ سال گذشته است. ‏

ابراهیم ۵۵ ساله، دیگر شهروند تهرانی است که در گفتگو با گزارشگر روزنامه از قیمت ‌های جدید لوازم خانگی نگران است. وی نیز که در حال تهیه جهیزیه برای فرزند خود است می‌افزاید: تخت و کمدی که سال گذشته با یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان امکان تهیه‌اش را داشتم، امسال باید بابت آن ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بپردازم. مبل راحتی گرانتر هم شده است، سال گذشته مبلی را حدود ۲ میلیون تومان خریدیم که الان ۵ تومان قیمت گذاشته‌اند.‏

این پدر در ادامه به قیمت برخی دیگر از اقلام اشاره می‌کند و می‌افزاید: لباسشویی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی الان ۴ میلیون تومان شده و یخچال ایرانی ۲ میلیون تومانی را باید ۵ میلیون تومان خرید. بر همین اساس، تلویزیون ۲ میلیونی نیز به ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.‏ به گفته ابراهیم، فرش تنها قلمی‌از اقلام لوازم منزل است که قیمت آن چندان تغییر نکرده است و هنوز می‌توان گفت قیمت آن معقول است.

امیرحسین دیگر شهروندی است که در گفتگو با گزارشگر روزنامه در مورد قیمت کولر گازی حرف‌های زیادی دارد و معتقد است، قیمت فعلی کولرهای گازی منطق ندارد و حتی اگر افزایش قیمت ارز را در نظر بگیریم، باز هم نباید این قیمت باشد. او توضیح می‌دهد: کولر گازی منزل ما اواخر تابستان دو سال پیش خراب شد و از اونجایی که تابستان رو به اتمام بود برای خرید کولر اقدام نکردم. در حالی که در آن موقع کولر ۳۰ هزار جنرال ۲ میلیون تومان بود. امسال تابستان تصمیم گرفتم کولر جدید بخرم و همان کولر به قیمت ۷ میلیون فروخته می‌شد که در نتیجه کلاً بیخیال خرید کولر شدم!

رضا ۵۰ ساله نیز در مورد گرانی‌ها می‌گوید: قصد داشتم تلویزیون خانه را تعویض کنم و کمی‌بزرگتر خریداری کنم. تلویزیونی که در نظر داشتم ۳٫۵میلیون بود ولی وقتی که مصمم شدم و هزینه آن را تامین کردم، به حدود ۸ میلیون تومان رسید. طبیعتاً از خرید آن منصرف شدم. و حالا فقط مراقبم وسایل منزلمان خراب نشود!‏ در این میان، یکی از خریداران بازار لوازم خانگی از اینکه آبگرمکن ‌های دیواری چندان گران نشده، خوشحال است؛ می‌گوید: من هفته پیش یک عدد آبگرمکن دیواری بوتان خریدم و خیلی هم راضی هستم چون توقع افزایش دو سه برابری داشتم ولی خیلی افزایش پیدا نکرده بود، از همینجا از بوتان تشکر می‌کنم.‏

** تلویزیون
پسر جوانی در خیابان جمهوری تهران، به دنبال خرید تلویزیون است. وی نامزد کرده و بزودی به خانه خود خواهد رفت. می‌گوید: خرید تلویزیون با کیفیت دلخواه، در توانم نیست، مجبورم مارک دیگری که کیفیت پایین تری دارد را خریداری کنم. او توضیح می‌دهد: قرار بود تلویزیون خارجی ۵۵ اینچ بگیرم که حداقل ۵ میلیون قیمت دارد، حالا مجبور ۴۲ اینچ بگیرم با برندی که درجه دوم یا سوم محسوب می‌شود.

یک فروشنده در خیابان جمهوری نیز، تلویزیون‌های ‏‎۴K‎‏ خمیده را تکنولوژی روز می‌خواند و توضیح می‌دهد: آخرین نسخه تلویزیون که در بازار مورد توجه قرار گرفت، تلویزیون‌های خمیده بود که پارسال تعداد زیادی از آنها در بازار به فروش رفت. در واقع این مدل تلویزیون، رُند بازار شده بود و اگر در مغازه‌ای نبود، حتماً مشتری کمتری به سراغ آن مغازه می‌رفت. اما از ابتدای سال و با افزایش قیمت‌ها، دوباره اقبال به تلویزیون‌های معمولی بیشتر شد. حتی تلویزیون ‌هایی که سال گذشته و سال‌های پیشتر از آن، مشتری چندانی نداشت، دوباره روی بورس آمد.‏

این فروشنده در ادامه به فروش دیگر اقلام صوتی و تصویری اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: در همه اقلام، از جمله پلیرها، با توجه به افزایش قیمت‌ها، گرایش به مدل‌های قبلی به دلیل قیمت مناسب‌تر بیشتر شده است.‏

وی در پایان گفتگوی خود با روزنامه اطلاعات تأکید می‌کند: اگر به همین منوال پیش برود، تکنولوژی ‌های جدید وارد بازار نمی‌شوند و اگر کسی هم طالب آن باشد، مجبور می‌شود شخصا برای خودش وارد و استفاده کند.

** تعمیرات هم گران شده
بالا رفتن قیمت لوازم خانگی، حساسیت افراد برای نگهداری بهتر از لوازم خود را موجب شده است. بسیاری از ما، حالا بیشتر قدر لوازم خود را می‌دانیم و در استفاده بهتر از آنها کوشا تریم، چرا که در صورت خراب شدن، تهیه دوباره آن برایمان دشوار خواهد بود. اما موضوع دیگر این است که وقتی لوازم گران شده، تعمیرات آن نیز گران می‌شود‎.‎ متاسفانه قیمت خدمات تعمیرات لوازم خانگی، نرخ ثابت و مشخصی ندارد. مثلا ممکن است یک تعمیرکار برای شارژ گاز یخچال، رقمی‌را بگوید و تعمیرکاری دیگر، دو برابر آن را پیشنهاد دهد. اگر هم کسی علت این تفاوت قیمت را جویا شود، با موجی از اصطلاحات فنی مواجه می‌شود که برای عموم مردم قابل درک نیست و در نهایتا عموما متقاعد می‌شویم که در صورت امکان از تعمیرکاری دعوت کنیم که رقم بالاتری پیشنهاد داده است!‏‎ ‎

مهدی در این مورد می‌گوید: دو بار در یک ماه آبگرمکن را سرویس کردیم حدود ۴۰۰ هزار تومان پرداخت شد. از سویی، هفته قبل یکی از همین آبگرمکن‌ها، نوی نو برای پدربزرگم خریدیم با ۷۰۵ تومان و کل هزینه ایاب ذهاب و حمل و نقل کمتر از ۳۰ تومان شد. حالا که حساب می‌کنم اگر قرار باشد آبگرمکن ما یک بار دیگر خراب شود، هزینه اش با هزینه یک آبگرمکن نو برابری کرده است‎.‎ یک تعمیرکار لوازم خانگی در این مورد می‌گوید: متاسفانه تعرفه مشخصی برای تعمیرات نیست. فقط شرکت‌هایی که گارانتی واقعی می‌دهند، برای نصب اولیه قیمت مشخص دارند، در بقیه موارد، تعمیرکار راسا قیمت گذاری می‌کند‎!‎

وی توضیح می‌دهد: معیار تعمیرکاران توان مالی کسی است که برای تعمیر از آنها کمک می‌خواهد یا به عبارت ساده‌تر «هرچقدر که تیغشان ببرد» در قبال تعمیر لوازم خانگی پول طلب می‌کنند!‏

** خرید قدیم، قیمت جدید
بسیاری از اقلامی ‌که در فروشگاه‌ها، به ویژه در بازار اصلی لوازم خانگی وجود دارد، از انبار می‌آید و ماه ‌ها قبل خریداری شده است و قاعدتا با قیمت‌های پیشین خریداری شده است. اما همین اجناس، به قیمتی بالاتر و بعضا با قیمت روز به مشتری عرضه می‌شود.‏

تقریبا همه گفتگوکنندگان با گزارشگر روزنامه از این موضوع شکایت داشتند. برخی معتقد بودند که لازم است دولت وارد عمل شود و اگر کسی جنس خرید قبلی را به قیمت جدید داد جریمه کند. از جمله میترا، ۳۰ ساله که با عصبانیت می‌گوید: اگر یکی دو تا از این فروشنده ‌ها را در امین حضور اعدام کنند، بقیه این کار را تکرار نمی‌کنند! الان همه فروشنده‌ها سود دو چندان می‌گیرند و ضررش از جیب افراد معمولی و ضعیف است.

خانم دیگری که همراه میترا است، می‌گوید: اگر همه مردم دست در دست هم بدهند و یک ماه خرید نکنند، این فروشنده‌ها مجبور می‌شوند، با قیمت قبلی اجناس خود را به مشتری بدهند.

محسن، کارمند بانک در این مورد معتقد است: فروشندگان لوازم خانگی بارها در شرایط اینچنینی ثابت کرده‌اند که فقط به فکر منافع خود هستند و مردم باید خرید لوازم خانگی از بازار را تحریم کنند.‏

** فروشندگان چه می‌گویند؟
‏ یک طرفه نباید به قاضی رفت. یا به عبارت دیگر، بدون شنیدن گفته‌های طرف مقابل نمی‌توان قضاوت صحیح کرد. مالکان و فروشندگان فروشگاه‌های لوازم خانگی که این روزها، مغضوب بسیاری از مشتری‌های خود هستند، در گفتگو با گزارشگر روزنامه اطلاعات، همگی بر این نکته تاکید داشتند که مردم از نوع مراودات و اقتصاد بازار بی خبرند.‏

حسن، ۴۸ ساله در این باره می‌گوید: هر فروشگاه سرمایه‌ای برای گردش مالی دارد که محدود است. اگر این سرمایه در گردش کاهش پیدا کند، فروشگاه نمی‌تواند اجناس مورد نیاز مشتری را فراهم کند و اگر فروشگاهی تنوع محصولات نداشته باشد، مشتری سمت آن نمی‌رود. این چیزی است که بیشتر مردم نمی‌دانند.

همکار حسن، در ادامه گفته ‌های او مثال می‌زند: الان من بخاری‌ها را به قیمت قدیم بفروشم، هفته آینده نیمی‌از مغازه خالی خواهد شد و نمی‌توانم حتی همین اجناس را برای آینده تامین کنم.

فروشنده دیگری در راسته امین حضور با اشاره به کنایه ‌های مردم می‌گوید: به خدا خبر ندارند و نمی‌دانند اگر ما اجناس قبلی را با قیمت جدید عرضه نکنیم، چه اتفاقی می‌افتد. وی می‌افزاید: قبل از هر چیز اگر ما مثلا یک ماه اجناس قبلی را به همان قیمت قبل بفروشیم، در واقع یک ماه بدون حقوق کار کرده ایم، تازه به شرطی که قیمت‌ها در حال رشد مجدد نباشد و فقط یکبار رشد کرده باشد. چه کسی حاضر است یک ماه بدون حقوق کار کند؟ کدام یک از این افرادی که معترض هستند، می‌توانند با این هزینه‌ها، یک ماه حقوق خود را به دیگران بدهد؟

این فروشنده که از طعنه ‌های مردم به تنگ آمده، ادامه می‌دهد: مسئله دوم آن خالی شدن مغازه و عدم توانایی برای پر کردن آن است. اگر من به قیمت سابق اجناسم را بفروشم، امکان پر کردن آن را نخواهم داشت. البته در برخی محصولات کوچک یا محصولات مصرفی روزانه، شاید این موضوع قابل درک نباشد، چون هم قیمت‌ها پایین است و هم روز به روز فروش می‌رود. برای همین در یک سوپر مارکت امکان فروش محصولات به قیمت قدیم وجود دارد، چون قیمت محصولات آن کم و فروشش روزانه است. یا مثلا یک فروشنده میوه، می‌تواند میوه را به قیمت روز قبل که خرید کرده بفروشد، همان روز میوه تمام می‌شود و فردا با قیمت جدید می‌فروشد، نهایتا یکی دو روز فروشگاهش اجناس کمتری دارد.

ولی برای فروشگاهی که اجناس آن قیمت چند صد هزاری و میلیونی دارد، این رقم جبران شدنی نیست. به ویژه اینکه بسیاری از این اقلام ماه‌ها و حتی ممکن است یکی دو سال داخل فروشگاه باقی بماند. اگر قرار باشد من اجناس را با قیمت قدیم بفروشم و با دو یا سه برابر بخرم، باید یک سرمایه هنگفت جدید وارد گردش مالی مغازه‌ام کنم.

** نظر تولید کنندگان
تولید کنندگان طی دهه‌های گذشته، بیشترین آسیب را از سوبسیدهای اقتصادی دولت ‌ها خورده‌اند. در واقع از ابتدای دهه ۵۰ و زمانی که دولت، نفت را رقیب صنعت کرد، کمر تولید و به ویژه صنعت راست نشد. این روند دست‌کم ۵ دهه، رمق از تولید گرفته است. از آنجایی که صدای تولید کنندگان عموما کوتاه است و برای مصالح کوتاه مدت دولت‌ها اولویت بیشتری در نظر گرفته شده، تولیدکنندگان هیچ وقت نتوانستند به افکار عمومی ‌بقبولانند که واقعی شدن قیمت ارز راه نجات تولید و در نتیجه اشغال است.‏

حالا که به دلایل مختلف، دولت از فروش ارز دست برداشته، طبیعتا بازار پس از ۵ دهه عادت به سوبسید دچار نوسان و فراز و نشیب شده است، اما اگر در بر همین پاشنه بچرخد و دوباره دلار حاصل از فروش نفت به بازار سرازیر نشود، آینده بهتری را می‌توان برای تولید و صنعت پیش بینی کرد.‏

نماینده فروش یکی از تولیدکنندگان بزرگ کشور که ترجیح داد نام خود و گروه صنعتی متبوعش منتشر نشود در این مورد به گزارشگر روزنامه می‌گوید: واقعی شدن قیمت ارز، می‌تواند روند رو به رشد تولید و به تبع آن اشتغال واقعی را ایجاد کند و اگر همین روال ادامه دار باشد، حتی با وجود تحریم، تولیدکنندگان ایرانی می‌توانند به آینده امیدوار باشند. گرچه این روند سختی ‌هایی را برای همه اقشار خواهد داشت، اما باید واقع بین باشیم و بدانیم تازه قیمت ریال «واقعی» شده است یا به عبارت دیگر، برابری قیمت ریال با ارزهای خارجی «واقعی» شده است.‏

وی می‌افزاید: از آنجایی که مردم را به نان نفتی عادت داده‌اند، بیشتر مردم حتی نمی‌دانند که کاهش ارزش پول ملی، رقابتی جدی در دنیای امروز است و همه دولت‌ها با دقت بازار را رصد می‌کنند و تا جای ممکن از ارزش پول ملی خود می‌کاهند که درصدی به تولیدشان افزوده شود. دولت‌ها با جمع ‌آوری ارزهای خارجی که توسط بخش خصوصی به کشورشان وارد شده، قیمت ارز را بالا می‌برند و به این صورت به اشتغال، تولید اعم از صنعتی، کشاورزی یا خدماتی خود امکان رقابت در بازارهای بین ‌المللی را می‌دهند، در حالی که در کشور ما طی دهه‌ها، با کاهش دستوری قیمت ارز، امکان رقابت از تولیدکننده گرفته شده تا جایی که جنسی که از ده هزار کیلومتر آن طرف‌تر وارد کشور می‌شود، بعضاً کمتر از یک چهارم قیمت مشابه داخلی تمام می‌شود.‏

این مدیر فروش تاکید می‌کند: باید برای جامعه توضیح بدهیم واقعی شدن یا کاهش ارزش پول ملی یعنی اشتغال، یعنی تولید، یعنی ثروت. متاسفانه دانسته یا نادانسته مدام بر این موضوع تاکید شده که واقعی شدن یا حتی کاهش ارزش پول ملی در برابر ارزهای خارجی، موضوعی بد است و برایش «قبح» غیرواقعی ساخته‌ایم در حالی که در دنیا همه بر سر کاهش آن رقابت جدی دارند. باید توجه داشت چین، کره‌ و حتی ترکیه با همین روش بازارهای ما را به دست آوردند و امکان رقابت از تولید داخلی را گرفتند.‏

وی به سخنرانی رئیس‌جمهوری آمریکا در مجمع عمومی ‌سازمان ملل اشاره می‌کند و می‌افزاید: همین امسال ترامپ به خاطر اینکه کشورهای مختلف از جمله چین، با کاهش ارزش پول ملی خود، صادرات خود را افزایش داده و با این کار، مشکلات اقتصاد داخلی خود را به آمریکا وارد می‌کنند، انتقاد کرد و آنها را به اقدام متقابل تهدید کرد. همین موضوع نشان از اهمیت کاهش ارزش پول ملی دارد. کسانی که در اقتصاد سررشته دارند می‌دانند شروع تولید و صادرات با این کار امکان پذیر است، اما ما در جامعه همه چیز را وارونه جلوه داده‌ایم.

این مدیر فروش در ادامه می‌افزاید: همین حالا اگر شما نام و نام گروه ما را منتشر کنید، من از فردا مواخذه خواهم شد که چرا با افزایش قیمت ارز موافقم، برای همین این کار را نکنید!

و در ادامه به رشد قیمت ‌ها می‌پردازد و می‌گوید: هیچ کس از اینکه اقشار مختلف دچار مشکل شده‌اند، خوشحال نیست. ولی واقعیت دنیای امروز این است. ما تازه به ارزش واقعی ریال رسیده‌ایم، هنوز دولت کاری برای بالا بردن مصنوعی قیمت ارز نکرده و شرایط موجود در واقع واقعیت اقتصادی ماست.

این مدیر فروش راهکاری را برای جلوگیری از فشار اقتصادی به اقشار آسیب پیشنهاد می‌کند و می‌گوید: الان دست دولت برای دادن یارانه به کسانی که واقعا به آن نیاز دارند، باز است. منطق و خرد می‌گوید، حالا که قیمت ارز واقعی شده، دولت به آن دست نزند و یک بار برای همیشه دست از دلار فروشی بردارد تا تولیدکنندگان پس از ۵ دهه، آرام آرام بتوانند مسیر تولید را طی کنند.

منبع: روزنامه اطلاعات؛ ۱۳۹۷،۹،۱۸

 

دیدگاه‌ها ۰